Jak samodzielnie uszyć obrus?

Kwiecień 14, 2021

Szycie obrusu, bieżnika czy serwetek wydaje się jednym z najprostszych zadań krawieckich. Nie jest to stwierdzenie dalekie od prawdy. Jednak estetyczne i trwałe wykończenie tkanin obrusowych wymaga wyćwiczenia i starannego wykonania kilku rutynowych czynności. Postanowiliśmy je opisać, aby pomóc osobom zaczynającym dopiero przygodę z szyciem.

Jeżeli mamy podstawowe umiejętności szycia, to możemy wykończyć obrus przy użyciu igły i nitki. Jednak przy większych powierzchniach tkaniny ręczne szycie może być niezwykle pracochłonne. Dlatego planując regularne szycie, warto zainwestować kilkaset złotych w najprostszą, amatorską maszynę do szycia. Gdy już mamy odpowiednie narzędzia, możemy zastanowić się nad wyborem materiału, z którego uszyjemy nakrycie stołu.

Jak wybrać i przygotować tkaninę do szycia?

Zazwyczaj materiał oceniamy w pierwszej kolejności oczami i opuszkami palców: kierujemy się wyglądem i badamy fakturę. Nie zmienia to faktu, że wybierając tkaninę na obrus, należy kierować się planowanym sposobem użytkowania. Jeżeli obrus będzie używany w warunkach domowych, będzie trafiał na stół kilka razy w roku, to możemy eksperymentować dowolnie z tkaninami – z ich fakturami, składem i gramaturą. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, gdy obrus czeka intensywna eksploatacja, czyli częste brudzenie, pranie i prasowanie. W takich warunkach najlepiej sprawdzą się profesjonalne tkaniny obrusowe. Ich wyróżnikiem jest zwartość splotu i odpowiednie zabezpieczenie przed trwałymi plamami.

W pierwszej kolejności należy przeprowadzić dekatyzację tkaniny. Jest to proces, który ma na celu poprawienie stabilności wymiarowej materiału. Przebiega on w dwóch etapach: najpierw należy tkaninę nawilżyć gorącą wodą lub parą wodną, a następnie „zahartować” w zimnej wodzie i wyprasować. W warunkach domowych oznacza to pranie w najwyższej dopuszczalnej temperaturze (dla konkretnej tkaniny), płukanie w zimnej wodzie, suszenie i prasowanie jeszcze wilgotnej tkaniny. Nie należy korzystać z suszarek bębnowych. 

Celem dekatyzacji jest wymuszenie obkurczenia się włókien, co zapewnia tkaninie stabilność wymiarową. Przy okazji oczyszczamy materiał z zabrudzeń, które mogły powstać w czasie produkcji i przechowywania. Tak przygotowany surowiec jest gotowy do krojenia i dalszej obróbki. 

Jak zrobić szew kopertowy?

Obrus na klasyczny stół z prostokątnym blatem ma także kształt prostokąta, który jest odpowiednio większy od blatu. Nie oznacza to, że wystarczy wymierzyć blat i wyciąć prostokąt z materiału, aby powstał obrus. Musimy zadbać o to, aby odpowiednio wykończyć brzeg tkaniny: zabezpieczyć przed strzępieniem się i nadać estetyczną formę.

Najprostszym rozwiązaniem jest obszycie krawędzi na overlocku i podłożenie jej na około 1 cm. Można też obszyć krawędź lamówką lub koronkową taśmą. Jednak klasycznym wykończeniem jest tzw. szew kopertowy. Jego wykonanie nie jest skomplikowane, za to pozwala osiągnąć bardzo estetyczny efekt. 

Zaczynamy od zaprasowania brzegów materiału na podłożenie, np. na 2 cm. Oczywiście, jeżeli tkanina jest jednostronna, to podłożenie robimy na lewą stronę. Następnie po raz drugi zaginamy i zaprasowujemy wszystkie brzegi, tym razem na zakładkę, szeroką np. na 6 cm. Teraz pora na zrobienie „kopert” na rogach. W tym celu odkładamy zakładki, ale pozostawiamy zagięte podłożenie. Wybrany róg tkaniny zaginamy tak, aby powstał trójkąt równoramienny. Przy zakładce szerokiej na 6 cm ramiona powinny mieć dokładnie po 12 cm. Zapraski zakładek na zagiętym trójkącie i zaprasek biegnących wzdłuż boków tkaniny powinny znajdować się na jednej prostej. Jeżeli wszystko pasuje, zaprasowujemy trójkąt. Teraz wystarczy już tylko złożyć zakładki, zaprasować, spiąć szpilkami lub przyfastrygować. Tak samo postępujemy ze wszystkimi rogami obrusa. Następnie obszywamy zakładkę w odległości około 2-3 mm od wewnętrznego brzegu.

Jak wymierzyć tkaninę na bieżnik, obrus lub serwetę?

Aby nie popełnić błędu przy krojeniu, najlepiej zrobić projekt obrusa, bieżnika czy serwetki na kartce w kratkę lub w programie graficznym. Do tego celu dobry jest nawet Paint. Przedstawione poniżej wyliczenia dotyczą wykończenia szwem kopertowym obrusa na stół z prostokątnym blatem.

Rysunek projektowy obrusu składa się z czterech prostokątów. Pierwszy, najmniejszy, odpowiada wymiarom blatu stołu. Drugi jest większy o pas materiału, który ma zwisać poza krawędzią stołu. Aby go narysować, odmierzamy odpowiednia odległość (20, 30, 40 cm) od każdego z czterech boków najmniejszego prostokąta i rysujemy wokół niego większy. Podobną operację wykonujemy w celu dodania materiału na zakładkę, np. 6 cm, a następnie kolejne 2 cm na podłożenie zakładki. 

Prześledźmy wymiarowanie na przykładzie. Jeżeli chcemy nakryć obrusem stół, którego blat ma wymiary 100×80 cm, to:

  • długość tkaniny na obrus: 100 cm (długość blatu) + 2×30 cm (zapas na część zwisającą poza krawędzią blatu z obu stron) + 2×6 cm (zakładka) + 2×2 cm (podłożenie) = 176 cm
  • szerokość tkaniny na obrus: 80 cm (szerokość blatu) + 76 cm (część zwisająca, zakładka i podłożenie) = 156 cm

Aby maksymalnie usprawnić sobie pracę, możemy narysować na tkaninie linie bazowe. Do tego celu można użyć mydła lub specjalnego pisaka krawieckiego. W przypadku obrusa zgodnego z podanymi wyżej wymiarami, linie bazowe powinny przebiegać w odległości 4 i 14 cm od każdej z czterech krawędzi tkaniny. Po zagięciu i zaprasowaniu brzegu materiału do linii 4 cm otrzymamy podłożenie. Jeżeli teraz ponownie zagniemy materiał (z zagiętym podłożeniem) do linii 14 cm, to otrzymamy szeroką na 6 cm zakładkę. Linie bazowe przydają się też do wykonania kopert na rogach obrusa. Rogi zaginamy tak, aby wierzchołek trójkątnego zagięcia znalazł się dokładnie w punkcie przecięcia linii bazowych 12 cm.

Jak wynika z artykułu, samodzielne uszycie prostego obrusa nie przekracza możliwości nawet początkującego amatora domowego krawiectwa. Przy pewnej wprawie i większej ilości czasu wszystkie opisane czynności możemy z powodzeniem wykonać również ręcznie. Szew kopertowy jest bardzo estetycznym i trwałym wykończeniem obrusa, które można zastosować zarówno na użytek domowy, jak i do zastosowań profesjonalnych.

Wróć